Bunoideachas trí Ghaeilge: éileamh agus soláthar
I Suirbhé Bunscoile 2025 na Roinne Oideachais,
roghnaíodh bunoideachas trí Ghaeilge i — de na freagraí.
Ní fhreastalaíonn ach — de dhaltaí bunscoile ar scoil a mhúineann gach ábhar trí Ghaeilge.
—
—
Aimsigh do thoghlach nó d'údarás áitiúil
Cliceáil ar do thoghlach nó ar d'údarás áitiúil ar an léarscáil, nó roghnaigh ón liosta é, chun a limistéir pleanála scoile agus a fhigiúirí a fheiceáil. Roghnaigh Limistéir pleanála chun na 314 limistéar pleanála scoile de chuid na Roinne a fheiceáil, agus teorainneacha na dtoghlach nó na n-údarás áitiúil orthu. Cuir an cúrsóir ar limistéar, nó tapáil é, chun a fhigiúirí a fheiceáil.
Is é an t-éileamh gan freastal an sciar den éileamh ar oideachas trí Ghaeilge nach bhfreastalaíonn na Gaelscoileanna air: toradh an tsuirbhé ag iarraidh oideachais trí Ghaeilge, lúide an sciar de dhaltaí bunscoile atá i nGaelscoileanna, roinnte ar thoradh an tsuirbhé. Is 100% é nuair nach bhfuil Gaelscoil ann, agus 0% nuair a fhreastalaíonn na Gaelscoileanna ar an éileamh ar fad. Is Gaelscoil aon bhunscoil a mhúineann gach ábhar trí Ghaeilge, dar leis an Roinn, sa Ghaeltacht nó lasmuigh di; is Gaelcholáiste an rud céanna ag an iar-bhunleibhéal.
—
Taispeántar Tuaisceart Éireann de réir limistéar comhairle, le soláthar Gaelscoileanna agus Gaelcholáistí ó dhaonáireamh scoileanna na Roinne Oideachais (TÉ), 2025/26. Níl suirbhé cosúil leis an Suirbhé Bunscoile ann, mar sin fágtar liath é ar léarscáileanna an tsuirbhé agus an éilimh gan freastal. Tabharfar an chuid seo den léarscáil cothrom le dáta de réir mar a bheidh sonraí ar fáil.
Roghnaigh toghlach ar an léarscáil, nó ón liosta thuas, chun a limistéir pleanála scoile a fheiceáil.
—
Is limistéar pleanála sa toghlach seo gach limistéar daite. Is í an líne dhubh teorainn an toghlaigh; tá na codanna tréigthe de limistéir pleanála lasmuigh di. Is don limistéar pleanála ar fad na figiúirí.
Roghnaigh toghlach chun a fheiceáil cé mhéad páiste ann nach féidir leo freastal ar Ghaelscoil, agus a fhigiúirí eile.
—
Is suim de thorthaí na Roinne, scoil ar scoil, iad figiúirí suirbhé an toghlaigh. Níor fhoilsigh an Roinn torthaí roinnt scoileanna nach bhfuair mórán freagraí, mar sin níl na figiúirí seo iomlán ar fad; áirítear gach freagra i bhfigiúirí na limistéar pleanála thíos.
Limistéir pleanála sa toghlach seo
| Limistéar pleanála | Scoileanna anseo | Daltaí anseo | Gaeilge uathu | I nGaelscoil | Éileamh gan freastal | Páistí gan Ghaelscoil anseo |
|---|
Ciallaíonn "anseo" sa toghlach seo: ciallaíonn "3 as 7" scoil go bhfuil 3 cinn de 7 mbunscoil an limistéir pleanála ann, agus is mar an gcéanna do cholún na ndaltaí. Is é "Gaeilge uathu" toradh an tsuirbhé, "I nGaelscoil" an sciar de dhaltaí bunscoile i nGaelscoileanna, agus "Páistí gan Ghaelscoil anseo" meastachán an limistéir pleanála roinnte de réir a dhaltaí anseo. Is don limistéar pleanála ar fad figiúirí an tsuirbhé, na nGaelscoileanna agus an éilimh gan freastal. Liostaítear limistéar pleanála má tá ceann dá bhunscoileanna, nó an deichiú cuid ar a laghad dá thalamh, sa toghlach.
Na toghlaigh go léir
Sórtáilte de réir éilimh gan freastal, an ceann is mó ar dtús. Roghnaigh ceannteideal colúin chun sórtáil dá réir, nó ró chun an toghlach sin a fheiceáil ar an léarscáil.
Níor tháinig fás ar an soláthar lán-Ghaeilge
Sciar na ndaltaí bunscoile i nGaelscoileanna
Gach scoilbhliain inar fhoilsigh an Roinn stádas lán-Ghaeilge na scoileanna (níor foilsíodh é don bhliain 2013/14). Áirítear scoileanna Gaeltachta a mhúineann gach ábhar trí Ghaeilge.
Foinsí agus modh oibre
- Scoileanna agus daltaí: figiúirí rollaithe na Roinne Oideachais, scoil ar scoil, 2025/26: scoileanna oscailte amháin, scoileanna speisialta san áireamh. Ciallaíonn "Gaelscoil" agus "Gaelcholáiste" anseo scoil a mhúineann gach ábhar trí Ghaeilge de réir aicmiú na Roinne, scoileanna Gaeltachta san áireamh.
- An suirbhé: Suirbhé Bunscoile 2025 na Roinne. Is iad torthaí na Roinne de réir limistéir pleanála atá i bhfigiúirí na limistéar pleanála, agus áirítear iontu teaghlaigh a bhfuil leanaí acu nach bhfuil ar scoil fós. Is é "ag iarraidh oideachais trí Ghaeilge" an sciar de na freagraí bailíochtaithe a roghnaigh oideachas trí Ghaeilge.
- Limistéir pleanála: teorainneacha Limistéar Pleanála Scoile na Roinne (GIS na Roinne Oideachais, CC BY 4.0). Toghlaigh: teorainneacha dháilcheantair 2023 (data.gov.ie), curtha i bhfeidhm ar shuíomh foilsithe gach scoile. Údaráis áitiúla: teorainneacha údarás áitiúil 2024 Tailte Éireann (CC BY 4.0); áirítear gach scoil san údarás áitiúil faoina liostaíonn an Roinn í. Tá na teorainneacha ar an léarscáil simplithe.
- Tuaisceart Éireann: sonraí rollaithe na Roinne Oideachais (TÉ), scoil ar scoil, 2025/26 (Open Government Licence). Is iad na daltaí bunscoile Bliain 1–7, gan ranganna réamhscoile; ní áirítear aonaid lán-Ghaeilge i scoileanna Béarla. Limistéir chomhairle: © EuroGeographics do na teorainneacha riaracháin (Eurostat GISCO).
- Déanann an t-éileamh gan freastal comparáid idir dhá sciar, agus ní áiríonn sé ann féin cé mhéad dalta breise a bheadh le freastal. Is beag freagra a fuarthas i limistéir pleanála bheaga, agus tá corrlach earráide leathan leo.